Tâm Lý
Đừng lơ hay phí giờ người
Xã hội ngày nay phát triển, cách con người thể hiện sự khinh khi cũng có phần kín đáo hơn. Nếu ngày xưa thường thể hiện qua lời nói, thái độ, xưng hô hoặc cách phân biệt đối xử rõ ràng thì ngày nay nhiều người lại chọn cách lờ đi, không trả lời, không hồi đáp, để người khác phải chờ đợi, vô tình lại thiếu đi những phép lịch sự tối thiểu trong giao tiếp.
Nhiều người cho rằng việc không trả lời một tin nhắn hay không nghe một cuộc điện thoại cũng là chuyện bình thường, bởi người bên kia có thể đang bận, đang có chuyện buồn, đang giận, không biết trả lời thế nào, sợ bị làm phiền, ngại nói chuyện khi chưa thực hiện lời hứa, cũng có thể cố tình tạo khoảng cách để thấy mình quan trọng. Nhưng dù lý do là gì, nếu cứ lặp đi lặp lại, cố tình không hồi đáp để đối phương phải chờ đợi thì đó là biểu hiện của sự coi khinh. Nhất là khi làm cho những người yêu quý mình phải buồn lòng, tổn thương. Nếu hành động đó cứ mãi tiếp diễn thì chính mình đang tích lũy những họa nạn trong tương lai, có thể dẫn tới những biến cố, khó khăn và thất bại. Để rồi bản thân cũng rơi vào hoàn cảnh tương tự, phải chờ đợi một sự hồi đáp trong vô vọng, thậm chí nhận lại sự vô ơn, nguội lạnh khiến lòng mình phải chịu tổn thương sâu sắc.
Có ý phân biệt đã là coi khinh
Phần lớn mọi người thường lầm tưởng sự coi khinh chỉ thể hiện qua những lời nói xúc phạm, thái độ khinh miệt hoặc cách phân biệt cao thấp dựa trên tiền bạc, địa vị. Thực tế, sự coi khinh đôi khi lại bắt đầu từ chính những ý nghĩ phân biệt trong cách chúng ta nhìn nhận một con người. Có thể bạn nhận thấy một người quen, bạn bè hoặc họ hàng có tính cách, lối sống không tốt hoặc không phù hợp với mình, nên không muốn tiếp xúc hay gần gũi với họ. Điều đó hoàn toàn không sai, bởi mỗi người đều có quyền lựa chọn những mối quan hệ phù hợp với mình. Tuy nhiên, nếu từ sự khác biệt ấy dần nảy sinh tâm lý xem thường, đánh giá thấp, nghĩ xấu hoặc cho rằng người kia không đáng được tôn trọng, thì chính những ý nghĩ phân biệt ấy đã bắt đầu gieo mầm cho sự coi khinh.
Theo quan niệm tâm linh, coi khinh người khác là một tội rất nặng, bởi sự xem thường có thể làm tổn hao phước đức, suy giảm tài vận và khiến những cơ hội đang tốt dần mất đi.
Có thể nhìn thấy rõ điều đó qua những hình ảnh thực tế trong cuộc sống, chẳng hạn đơn giản nhất có thể nhìn thấy có những đơn hàng tưởng như đã nắm chắc, những cuộc hợp tác tưởng như đã thống nhất nhưng cuối cùng lại bất ngờ tuột mất. Những lúc như vậy, thay vì chỉ tiếc nuối hay trách người, hãy thử dừng lại để nhìn nhận đó có thể là một lời nhắc của nhân quả, để mình soi lại cách sống và cách đối đãi của mình với người khác. Hãy tự vấn: “Mình đã từng lơ ai, để ai chờ, thất hứa với ai, làm mất thời gian của ai đó hay vô tình khiến ai đó bị tổn thương?”
Đúng là việc người khác nghĩ gì về mình không quan trọng, miễn sao trong lòng mình không hổ thẹn và không coi khinh họ. Nếu giữ được điều đó thật là quá tốt nhưng tiếp tục giữ tâm phân biệt, xem thường cứ lặp đi lặp trong suy nghĩ rồi thể hiện qua cách ứng xử thì nó không còn đơn thuần là sự vô ý mà đã trở thành một hành động cố tình.
Đừng vội xem nhẹ giá trị của một người
Các bậc Thánh Nhân ngày xưa cũng từng dạy về lẽ bình đẳng của vạn vật, nhắc con người đừng vì hoàn cảnh, địa vị hay sự hiểu biết của bản thân mà tự cho mình cao hơn người khác. Trong lời dạy đạo đức của nhiều tôn giáo, các Ngài cũng khuyên con người không nên vội phán xét hay xét đoán người khác, bởi mình không thể nhìn thấy hết hoàn cảnh, nguyên nhân và cả hành trình phía sau một con người.
Đó cũng là lý do các Ngài thường dạy về lẽ vô thường, rằng không có điều gì mãi mãi cố định. Hôm nay chúng ta có thể đủ đầy, ngày mai có thể thiếu thốn. Hôm nay ở vị trí cao, ngày mai có thể ở vị trí thấp. Một người hôm nay có thể đang sống sai, nhưng ngày mai có thể thay đổi, trở thành người sống thiện lành và biết giúp đỡ người khác. Vì vậy, không nên chỉ nhìn vào một thời điểm hay một khía cạnh chưa tốt của một người mà vội đưa ra kết luận về cả con người họ. Mọi thứ đều có thể đổi thay theo thời gian, không có gì là vĩnh cửu.
Mỗi người đều có một hoàn cảnh, một vai trò và một sứ mệnh riêng trong cuộc đời. Người có điều kiện có thể tạo ra công việc, giúp đỡ và nâng đỡ những người khó khăn. Người đang nghèo khó cũng có thể mang đến cho người giàu cơ hội biết sẻ chia, biết cho đi và sống có trách nhiệm hơn. Người có học thức có thể dùng sự hiểu biết để hướng dẫn người khác. Người từng trải qua thiếu thốn có thể dạy ta biết trân trọng những gì mình đang có. Ngay cả một người từng sống sai, từng làm nhiều điều không tốt cũng có thể trở thành một bài học để người khác soi vào, biết điều gì nên tránh và không bước vào con đường như họ.
Vì vậy, đừng vội xem nhẹ một người chỉ vì hoàn cảnh, địa vị hay những gì mình nhìn thấy hôm nay. Có thể mình chưa thấy vai trò của họ trong cuộc đời mình, bởi mỗi người đều có thể là một nhân duyên, một bài học hoặc một cơ hội. Đừng vội kể xấu hay phán xét chỉ từ một mặt chưa tốt của họ, bởi điều mình biết có thể chỉ là một phần rất nhỏ trong câu chuyện. Người hôm nay mình chê trách có thể ngày mai thay đổi, người hôm nay mình xem nhẹ có thể ngày mai lại giúp đỡ mình. Người nghèo vẫn có thể có bạn giàu, người ít học vẫn có thể quen người học cao, người không có quyền lực vẫn có thể có mối quan hệ với người có địa vị. Đừng vì chưa nhìn thấy giá trị hôm nay mà cho rằng một người không có giá trị, để rồi tự biến mình thành người coi khinh trong mắt người khác. Hôm nay mình để người khác chờ, ngày mai có thể chính mình phải đợi người khác. Hôm nay mình khiến người khác mất mặt, ngày mai có thể chính mình lại phải nhận cảm giác ấy.
Một tin nhắn chỉ mất vài giây, một cuộc điện thoại chỉ mất vài phút để hồi đáp có thể khiến người khác ấm lòng và tin tưởng. Đôi khi, một câu trả lời tưởng như không quan trọng lại đến đúng lúc với một người đang đuối sức, hay một lời động viên có thể giúp họ vượt qua một thời khắc khó khăn. Vì vậy, nếu bận hãy nhắn một câu. Nếu mệt, hãy xin phép trả lời sau. Nếu không thể trả lời hoặc muốn từ chối có thể nhờ người khác hồi đáp hoặc nói rõ một cách lịch sự, thay vì im lặng né tránh để người khác phải chờ đợi. Nếu đã hứa nhưng chưa thể thực hiện, cũng đừng vì ngại mà im lặng. Hãy nói rõ để người khác hiểu, bởi một lời xin lỗi và một lời giải thích chân thành vẫn tốt hơn để người đã tin mình phải chờ đợi trong vô vọng. Bạn có thể trả lời chậm, nhưng đừng vì những chuyện mình cho là nhỏ mà tự biến mình thành kẻ thấp kém trong cách ứng xử với người khác. Và đừng bao giờ xem nhẹ giá trị của một người, bởi có khi chính họ lại là người dẫn duyên để ta gặp được quý nhân.
Đặc biệt, với những người từng giúp đỡ mình về tinh thần hoặc vật chất, đừng vì một chuyện nhỏ mà giận hờn, cũng đừng vì đã hoàn thành việc mà lờ đi hay muốn cắt đứt mối quan hệ, bởi “gieo vô ơn sẽ gặp lại người vô ơn”. Thay vì vậy, hãy nhớ tìm cách trả ơn họ bằng những việc làm cụ thể trong khả năng của mình. Ngay cả khi người từng giúp đỡ không còn nữa, nếu có điều kiện, hãy tiếp tục quan tâm, nâng đỡ những người mà họ yêu thương, bởi đó cũng là một cách trả ơn, thể hiện được một người sống có tình có nghĩa và biết trọng ân.
Đừng lãng phí thời gian của người khác chỉ để than phiền
Khi đau khổ, tìm một người để chia sẻ và được lắng nghe là điều cần thiết. Nhưng nếu cứ liên tục than phiền, kể khổ, kể xấu, phán xét và trút quá nhiều điều tiêu cực lên người khác, kể cả đưa chuyện lên mạng để tìm người đồng tình, mình không chỉ làm mất thời gian của người nghe mà còn có thể khiến họ bị cuốn vào cảm xúc và câu chuyện của mình. Có khi vì thương người kể, người nghe lại bênh vực, phán xét hoặc nói những điều không tốt về một người vắng mặt dù chưa từng gặp và chưa hiểu rõ sự việc. Từ nỗi đau của một người, vô tình lại kéo thêm một người khác vào những lời nói tiêu cực và sự phán xét đối với người mà họ chưa thật sự hiểu. Nếu chỉ kể đi kể lại để tìm sự đồng tình mà không muốn thay đổi, việc than phiền không những không giúp nỗi đau vơi đi mà còn có thể khiến phiền não thêm sâu. Cảm xúc tiêu cực cũng dễ lan sang người nghe, khiến họ vô tình hùa theo việc nói xấu, phán xét, coi khinh người khác và tạo thêm những hệ quả không tốt cho cả người nói lẫn người nghe.
Vì vậy, trước khi tìm một người để chia sẻ và Giải Tâm, hãy xác định mình đang cần điều gì, cần được lắng nghe, cần một lời khuyên hay cần tìm cách tháo gỡ vấn đề. Nếu chỉ cần một người lắng nghe, giúp mình xoa dịu cảm xúc và lấy lại sự cân bằng, hãy tìm một người có tư duy tích cực, sâu sắc, biết lắng nghe, nhìn vấn đề từ nhiều góc độ và thật lòng muốn giúp đỡ mình. Họ có thể giúp ta bình tâm và nhìn sự việc rõ, thay vì chỉ đồng tình để cùng than phiền, bênh vực hay phán xét người khác. Nếu vấn đề khiến bản thân tổn thương nghiêm trọng, đau khổ kéo dài mà chưa tìm ra cách tháo gỡ, hãy tìm đến chuyên gia tâm lý hoặc người có chuyên môn để chăm sóc sức khỏe tinh thần một cách khoa học hơn.
Bộ Thẻ Ngẫm Ngôn Giải Tâm
Nếu bạn có những điều khó nói, không muốn kể với ai hoặc chưa tìm được người phù hợp để lắng nghe, hãy dành cho mình một khoảng lặng. Bộ Thẻ Ngẫm Ngôn Giải Tâm là công cụ hỗ trợ chăm sóc sức khỏe tinh thần, đồng hành trong những lúc tổn thương, đau khổ hoặc bế tắc. Với 118 tình huống tâm lý và giao tiếp thường gặp trong cuộc sống, Bộ Thẻ gợi mở những góc nhìn về cảm xúc, suy nghĩ và cách ứng xử. Mỗi lần ngẫm là một dịp để lắng lại, hiểu điều đang diễn ra trong lòng và tìm cách đối diện với vấn đề nhẹ nhàng hơn. Bởi khi lòng bình an, ta sẽ biết nói điều nên nói, làm điều nên làm và trân trọng những người đang ở bên mình.
Thế nên, khi biết cách Giải Tâm sẽ giúp bản thân được điềm tĩnh hơn, biết nhìn lại mình, sửa lỗi những hành động nhỏ chưa đúng trong cách nghĩ và cách đối đãi để tránh tạo ra những nguyên nhân có thể khiến mình gặp những chuyện không như ý về sau.
Đừng lơ hay phí giờ người
Mai này nhận lại, lòng người nguội tanh.
Tác giả bài viết Soạn giả Lữ Trung Dung
Zalo